the art of translation

THE ART OF TRANSLATION

1

To have seen you exactly, once:
red hair over cold cheeks fresh from the freeway
your lingo, your daunting and dauntless
eyes. But then to lift toward home, mile upon mile
back where they'd barely heard your name
— neither as terrorist nor as genius would they detain you —

to wing it back to my country bearing
your war-flecked protocols —

that was a mission, surely: my art's pouch
crammed with your bristling juices
sweet dark drops of your spirit
that streaked the pouch, the shirt I wore
and the bench on which I leaned.

2

It's only a branch like any other
green with the flare of life in it
and if I hold this end, you the other
that means it's broken

broken between us, broken despite us
broken and therefore dying
broken by force, broken by lying
green, with the flare of life in it

3

But say we're crouching on the ground like children
over a mess of marbles, soda caps, foil, old foreign coins
— the first truly precious objects. Rusty hooks, glass.

Say I saw the earring first but you wanted it.
Then you wanted the words I'd found. I'd give you
the earring, crushed lapis if it were,

I would look long at the beach glass and the sharded self
of the lightbulb. Long I'd look into your hand
at the obsolete copper profile, the cat's-eye, the lapis.

Like a thief I would deny the words, deny they ever
existed, were spoken, or could be spoken,
like a thief I'd bury them and remember where.

4

The trade names follow trade
the translators stopped at passport control:
Occupation: no such designation —
Journalist, maybe spy?

That the books are for personal use
only — could I swear it?
That not a word of them
is contraband — how could I prove it?


(Adrienne Rich, Midnight Salvage, Poems 1995-1998, 1995)

© Corydon Cowansage

De kunst van vertalen

1

Jou te hebben gezien, precies, één maal:
rood haar over wangen nog fris van de rit
jouw taaltje, jouw harde, volhardende
blik. Om dan mijl na mijl te verreizen naar huis,
terug naar de plek waar jouw naam onbekend is
— en niemand je aanhoudt als terrorist of genie —

het terug naar mijn thuisland te jagen,
jouw regels, met strijdlust gevlekt, te verplaatsen —

dat was een missie, natuurlijk: mijn buideltje kunst
te barsten gevuld met jouw snerpende sappen,
zoete, vertroebelde druppels vol pit
die de buidel, het hemd dat ik droeg en de zitbank
waarop ik toen leunde, doordrenkten.

2

Het is enkel een tak als zovele
groen met geflikker van leven erin
als ik dit, jij het andere uiteinde vasthoudt
dan is er een breuk

een breuk tussen ons, gebroken ondanks ons
gebroken en daardoor op sterven na dood
een breuk met geweld, een breuk door het liggende
groen, met geflikker van leven in zich

3

Maar stel dat we knielden als kind op de grond waar het krielt
van de knikkers en doppen van flessen, van folie en vreemde verouderde centen
— de eerste echt dierbare dingen. Roestige haken en glas.

Stel: ik bemerkte als eerste de oorring, jij wou die.
Dan wou je de woorden die ik had gevonden. Ik zou je
de oorring wel geven, al was het verbrijzelde lapis.

Ik zou lang naar het strandglas en het geknapte zelf
van het lichtpeertje kijken. Lang in je hand het verouderde
koperprofiel, de reflector bekijken, de lapis.

Als een dief zou ik de woorden ontkennen, ontkennen dat zij
ooit bestonden, gesproken werden, of gesproken konden worden,
als een dief zou ik ze begraven en onthouden waar.

4

De vaktermen volgen het vak
de vertalers tot stilstand gebracht bij de paspoortcontrole:
Beroep: geen zulke benoeming —
Journalist, spion misschien?

Dat de boeken er zijn voor uitsluitend
persoonlijk gebruik — kan ik dat zweren?
Dat geen woord ervan
smokkelwaar is — hoe zou ik dat kunnen bewijzen?


(Adrienne Rich, Midnight Salvage, Poems 1995-1998, 1995, vert. ds)

".. lying / green, with the flare of life in it .."

© Henri Manuel