Anaal gek(l)etter

© Paul McCarthy, Complex shit, inflatable sculpture


Ook Lanoye's laaktirades heb ik geteld. Omdat anaal gek(l)etter mij eerder stoort dan boeit, hoewel, het moet gezegd : het zegt veel. Over de schrijver, en ook over read my lips : mij. Anaal taalgebruik doet afbreuk, vind ik, zeker als het plat is. Het besmet het omringende Warum bin ich nicht froh.

Het begint al snel : "De montgolfières [heliumballonnen] zuigen, nijdig bruisend, via hun goed zichtbare aarsgat een extra lange steekvlam naar binnen. Een averechtse scheet die hun, nog averechtser, een opwaartse schok verleent, het wijde uitspansel tegemoet", (19). Is dit grappig, vraag ik mij af. Even later wordt heel dit land het "schijtgat van Europa", (53) en beklaagt de schrijver zich over "zo veel verloren uren, zo veel schijterigheid", (61). Veel ongenoegen.

Maar kijk, dan valt het stil. Bizar.

Pas honderdvijftig pagina's later legt Lanoye Perkamenten Nieke (hier is ze weer) : "Zeg maar Nieke. Nicole is voor schijtkonten", (200) in de mond. Eén druk op de groene knop. Én we zijn vertrokken : "Het Belgisch vólkslied ? De kleine, heftig knikkend, stak meteen van wal : 'Oh Dierbaar België, / Den ezel kan niet schij-ij-ijten. / Want zijn hol / Is dichtgeplakt met colle.' Hij oogstte het grootste applaus van de dag, maar hij eindigde als laatste", (231). Folklore. Zo ook : ".. de renners weigerden zich nog langer om te kleden in de feestzaal van een etablissement dat vorig jaar nog gewoon Café In De Commerce had geheten, maar nu herdoopt was tot Café In 't Fluwelen Holleke. Ze waren al voor minder uitgelachen", (234). Folklore als noemer, humor als teller, veronderstel ik. Het wordt afgerond - let wel voorlopig - met het moederdier, dat "met een vingertop over de vensterbank strijkt en hem pontificaal in de lucht steekt, vol afgrijzen, kokhalzend, alsof haar vinger niet alleen vol stof maar ook vol drek hangt", (237).

Adempauze. Waarna Lanoye zich danig opwindt : "Ik zie geen heil in geforceerde verstilling als weergave van een storm of een symfonie, ik word niet wild van kaalheid als vertolking van weelde, ik heb schijt aan pasteltinten en breekbaar estheticisme als uitbeelding van waarachtig vlees en bloed", (274). Heftig. "Kom dan om de liefde Gods niet elke keer en bij ieder thema aankakken met dat vervloekte 'Minder is meer', dat bij enkele grootmeesters, ik geef het grif toe, briljante boeken heeft opgeleverd, tijdloze teksten, nederigmakende chefs-d'oeuvre, maar dat daarbuiten voornamelijk wordt misbruikt door onmachtigen en ongetalenteerden om hun gebrekkige greep te verhullen op zowel hun materiaal als hun materieel", (275). En dat houdt even aan. "Soms is minder gewoonweg wat het is. Minder. En laat net mij gespogen en gescheten zijn, en onherstelbaar voorbestemd, en onherroepelijk verminkt, door een cultuur van 'Mag het iets meer zijn, madam'.", (277). Aanval is de beste verdediging ? Lanoye sluit zijn anale tirade - tijdelijk ! - af met : "Minder is een laffe constructie, gemakzuchtig bedrog, minimalistische kitsch. Het leven ís geen galerie, van boven tot onder in steriel wit geschilderd, met maar één kubistisch winterlandschapje aan de muur, of met maar één stuk excrement dat aan één draadje aan de zoldering hangt te draaien, of met maar één aquarium waarin op sterk water ocharme één beest ronddrijft dat proper in tweeën is gesneden, of wat er vandaag de dag verder nog allemaal naar voren wordt geschoven als zijnde de kunst van het moderne memento more", (277).

Dan, wat voor de hand lag - vóór het beïndigen : "Ik maak haar boeien los en help haar, ondersteun haar, draag haar bijna, haar ene arm over mijn schouder, naar haar badkamertje. Daar bevrijd ik haar van haar onderkledij en haar ondergescheten luier ..", 339. Moet dat nu echt ondergescheten zijn ? Het volgende klinkt toch anders, geef toe. "Het zijn de zaken waar men liever over zwijgt, van politicus tot prelaat. Het potsierlijk gemorste lopend voedsel, de drinkbeker voor kleuters in de handen van een huilende negentigjarige, de onbehandelbare pijnen, de stoma's, de urinezakjes hangend aan een kapstok naast het bed dat je niet meer verlaat, de nooit eindigende tragikomedie van de ontlasting", 342. Maar Lanoye kan het niet laten : "Dat ganse bittere repertoire van kots en kak", 342.

Veertien anale vloeken ! Tegenover slechts zes paar schoenen. Toch las ik Sprakeloos graag. Ja.

(Tom Lanoye, Sprakeloos, 2009, 19 - 53 - 61 - 200 - 231 - 234 - 237 - 274 - 275 - 277 - 277 - 339 - 342 -342)

Soulier X (sprakeloos)

© Botero


Momentaan geboeid door schoenen heb ik ze geteld, de keren dat Lanoye in Sprakeloos schoenen vermeld : zes.

Merkwaardig genoeg verschijnt het eerste paar pas op pagina 201 : de krokodillenleren schoenen van Perkamenten Nieke. "Onder haar peignoir vandaan staken wel haar blote onderbenen uit. Paars geaderd, ongezond gezwollen, met rond een kuit of een enkel altijd een verband, maar haar voeten wurmde ze onveranderlijk in krokodillenleren schoenen met hoge hakken. 'Op mocassins voel ik mij geen vrouw meer.' (..) Toen ze werd gevonden zat ze al drie weken naar hetzelfde tv-kanaal te kijken. Toegetakeld door haar uitgehongerde kat. Maar nog altijd met die schoenen aan." Schoenen en verscheiden, ook 19 bladzijden verder. "[zij, wijzend] Een schoen! Ik zie een schoen liggen. [tegen mij] Naar binnen. Direct! [tegen bakker Etienne ..] Een losse schoen voorspelt een lijk. Een brancardier heeft mij dat verteld tijdens de oorlog. Zo veel schoenen, zo veel lijken. In totaal signaleert ze er drie. Ze krijgt gelijk. Geen maand later wordt ons kruispunt eindelijk voorzien van oranje knipperlichten".

Ha, denk je, interessant, maar even later wordt het nog interessanter. Tot drie maal toe figureren schoenen in Lanoye's relaas van coming-out. Drie in een totaliteit van zes is de helft. Dat vind ik veel. Pagina 260 : "Zelf een product van seks tussen hen beiden zul je in alle ernst met hen moeten praten over seks. Een belevenis waar geen enkele nazaat om zit te popelen. Je zult getuige moeten zijn van de ongefilterde verbijstering of wanhoop op hun gezichten, want ze zijn totaal onvoorbereid op je openbaring, aangezien jij het bent die de plaats en het tijdstip van de onthulling kunt uitkiezen - je enige terreinvoordeel, tenzij je stom genoeg bent om je door hen, met je broek op je schoenen, te laten betrappen met de buurjongen.". Nauwelijks één bladzijde later transformeert de te mijden schoen in iets waarin je sterk moet staan : "Dus wat er ook staat te gebeuren, het is nooit goed. Daarom wil je, eer het zover komt, sterk genoeg in je schoenen staan om de storm, hoe stevig of hoe stom hij ook mag lijken, te trotseren zonder slagzij te maken, en met zo weinig mogelijk averij voor alle betrokkenen". Vele velletjes later, niet onbelangrijk, de coming-out. "Zij in haar badpak, op blote voeten, armen gekruist. Hij in zijn wijde blauwe short en zijn witte mouwloze onderhemdje, met aan zijn voeten grijze kousen en bruine sandalen". Geef toe, weerloosheid ten top.

(Slechts) één maal wordt de schoen - letterlijk - ten tonele gevoerd als wapen. Als wapen van de vrouw, de moeder. Always the mother. "Vóór de sterspeler een tweede keer kan uithalen, komt zij hem uit het niets aangevlogen. Met haar schoen in de hand, een muiltje met een ijzeren punthak. Ze slaat hem er pal mee op het hoofd. Haar man zal niet de enige zijn die bloedt vandaag. Ze haalt een tweede keer uit, tegen die gast zijn oor. Mocht ze de kans krijgen om een derde keer uit te halen, was hij zijn oog kwijt".

En levert dat nu iets op, zo'n lezing vanuit de schoen ? Misschien wel, misschien niet. Misschien leest u het boek best een keertje zelf.

(Tom Lanoye, Sprakeloos, 2009, 201-220-260-261-312-323 )

Always the mother III (Arshile Gorky)

(Photo of) Arshile Gorky leaning slightly against his mother



© Arshile Gorky, leaning slightly, with two different shoes. The flowers disappeared


".. Ik denk dat alleen homo's er kunnen voor uitkomen hoe belangrijk moeders zijn .." (Tom Lanoye bij Friedl', Radio1, 28.02.10)



© Arshile Gorky with flowers, not leaning (anymore)


but your hands, mother

your fingers
as they touched

me before they
left a gap

those hands,
mother

are like snow (to me)

Tien bananen

@ de v(l)inders der vertroosting à un, deux, quatre, etcetera,


Voor het éénmalige bedrag van tien bananen - van het eerlijke merk, wel te verstaan - kan u een weekend lang in de Singel, Die Zoete, robbedoezen, minnestrelen of smaken, al naar gelang.

Op het programma, met als thema migratie en diaspora, staan :

- non-stop documentaire vertoningen (Frontières, La photo déchirée, On the move, Victime de nos richesses, Dieu a-t-il quitté l'Afrique)

- de installatie 'le préau d'un seul' van J.M. Bruyère, die zwerven ei zo na als de meest vruchtbare vorm van leven, denken én handelen beschouwt

- een bloemlezende Tom Lanoye (vrijdag, tss 20.30 - 23.30u)

- concert van Wasis Diop (vrijdag om 22.30u)







- concert van Dobet Gnahoré (zaterdag om 21.00u)







En dat alles voor slechts tien bananen. Daar komt zelfs de meest verborgen holbewoner op af. Mijn gedacht.