eerder een buffel — of ezel

© Jan Vercruysse

".. Maar ter zake: Fortuna begunstigt de roekelozen en de stoutmoedigen, maar bovenal diegenen, die alles op één kaart zetten. De wijsheid echter maakt de mensen schuchter en daarom ziet men, dat de wijzen gewoonlijk te kampen hebben met armoede, honger en koude, onbemind en onbekend blijven en van ieder verlaten hun leven slijten. Daarentegen stroomt de dwazen het geld toe; zij worden geplaatst aan het roer van staat en in alle opzichten gaat het hun voor de wind. Want wanneer iemand geen groter geluk kent dan in de gunst te staan bij de aanzienlijken en bevriend te zijn met de leden der haute finance, wat baat hem dan het bezit van wijsheid, of liever wat zou hem dan in het oog van deze mensen meer schaden? Hoe zal een koopman nog winst kunnen behalen, wanneer hij op een tijdstip waarop schatten te verdienen zijn, zou terugdeinzen voor het afleggen van een meineed; wanneer hij, betrapt op een leugen, zou blozen of zich ook maar iets zou aantrekken van de kleingeestige bezwaren der wijzen omtrent diefstal of woekerwinst? Bij het dingen naar kerkelijke ambten of beneficies zal eerder een ezel of een buffel dan een wijze zijn doel bereiken. Wie verlangt naar mingenot, bedenke dat de meisjes, die toch de hoofdpersonen van het liefdesspel zijn, de dwazen met hart en ziel zijn toegedaan, maar dat zij de wijzen schuwen en ontlopen als een schorpioen. Kortom, wie ook maar enigszins blij en opgewekt het leven wil doorgaan, sluit de wijze buiten zijn vriendenkring en zoekt liever het gezelschap van dieren. Om kort te gaan: tot wie men zich ook wendt, het moge pausen, vorsten, rechters, regenten, vrienden, vijanden, hoog of laag of wat ook zijn, men kan alles gedaan krijgen, wanneer men maar met geld in de hand gereed staat. Juist omdat de wijze geen waarde hecht aan dit slijk der aarde, wordt hij gewoonlijk door allen gemeden .."

(Desiderius Erasmus, Id est stultitiae laus / De lof der zotheid, vert. Dirkzwager & Nielson, (? [1514]), 269)