Soulier X (sprakeloos)

© Botero


Momentaan geboeid door schoenen heb ik ze geteld, de keren dat Lanoye in Sprakeloos schoenen vermeld : zes.

Merkwaardig genoeg verschijnt het eerste paar pas op pagina 201 : de krokodillenleren schoenen van Perkamenten Nieke. "Onder haar peignoir vandaan staken wel haar blote onderbenen uit. Paars geaderd, ongezond gezwollen, met rond een kuit of een enkel altijd een verband, maar haar voeten wurmde ze onveranderlijk in krokodillenleren schoenen met hoge hakken. 'Op mocassins voel ik mij geen vrouw meer.' (..) Toen ze werd gevonden zat ze al drie weken naar hetzelfde tv-kanaal te kijken. Toegetakeld door haar uitgehongerde kat. Maar nog altijd met die schoenen aan." Schoenen en verscheiden, ook 19 bladzijden verder. "[zij, wijzend] Een schoen! Ik zie een schoen liggen. [tegen mij] Naar binnen. Direct! [tegen bakker Etienne ..] Een losse schoen voorspelt een lijk. Een brancardier heeft mij dat verteld tijdens de oorlog. Zo veel schoenen, zo veel lijken. In totaal signaleert ze er drie. Ze krijgt gelijk. Geen maand later wordt ons kruispunt eindelijk voorzien van oranje knipperlichten".

Ha, denk je, interessant, maar even later wordt het nog interessanter. Tot drie maal toe figureren schoenen in Lanoye's relaas van coming-out. Drie in een totaliteit van zes is de helft. Dat vind ik veel. Pagina 260 : "Zelf een product van seks tussen hen beiden zul je in alle ernst met hen moeten praten over seks. Een belevenis waar geen enkele nazaat om zit te popelen. Je zult getuige moeten zijn van de ongefilterde verbijstering of wanhoop op hun gezichten, want ze zijn totaal onvoorbereid op je openbaring, aangezien jij het bent die de plaats en het tijdstip van de onthulling kunt uitkiezen - je enige terreinvoordeel, tenzij je stom genoeg bent om je door hen, met je broek op je schoenen, te laten betrappen met de buurjongen.". Nauwelijks één bladzijde later transformeert de te mijden schoen in iets waarin je sterk moet staan : "Dus wat er ook staat te gebeuren, het is nooit goed. Daarom wil je, eer het zover komt, sterk genoeg in je schoenen staan om de storm, hoe stevig of hoe stom hij ook mag lijken, te trotseren zonder slagzij te maken, en met zo weinig mogelijk averij voor alle betrokkenen". Vele velletjes later, niet onbelangrijk, de coming-out. "Zij in haar badpak, op blote voeten, armen gekruist. Hij in zijn wijde blauwe short en zijn witte mouwloze onderhemdje, met aan zijn voeten grijze kousen en bruine sandalen". Geef toe, weerloosheid ten top.

(Slechts) één maal wordt de schoen - letterlijk - ten tonele gevoerd als wapen. Als wapen van de vrouw, de moeder. Always the mother. "Vóór de sterspeler een tweede keer kan uithalen, komt zij hem uit het niets aangevlogen. Met haar schoen in de hand, een muiltje met een ijzeren punthak. Ze slaat hem er pal mee op het hoofd. Haar man zal niet de enige zijn die bloedt vandaag. Ze haalt een tweede keer uit, tegen die gast zijn oor. Mocht ze de kans krijgen om een derde keer uit te halen, was hij zijn oog kwijt".

En levert dat nu iets op, zo'n lezing vanuit de schoen ? Misschien wel, misschien niet. Misschien leest u het boek best een keertje zelf.

(Tom Lanoye, Sprakeloos, 2009, 201-220-260-261-312-323 )