(one of the) fifty ways to imitate Michelangelo's Creation of Adam

© Steve Rura

Michelangelo's Creation of Adam

poinçonne

© Franz Kline



poinçonne

pour que les points soient morts

du point de vue saturne ça tournera, Alice,
sous la froidure du mois d'où [comme l'expérience
du lit dur, trop mûr par suite de la fermeté oblique]

du point de vue mercure ça continuera, Alice,
malgré des cicatrices [comme l'histoire du chat chu et ses pattes
murmurantes en dessus, de plus en plus tendres
en dessous - pourvu qu'il vive]

seulement du point de vue nain, Alice, nain de jardin
ou même nain sans aucun statut ça passera du miel
au pain quotidien [aux mouches qui sont là

sans importance]

tu comprends?

t'es partie?

Alice?

Soulier - 41 (Luceberts reuzenlaarsen)

© Barbara Vackier


Overal zanikt bagger
zwachtelend rond de reuzenlaarzen
waarin ik mijn tijd beklim haast verzadigd ja
maar het is nog steeds de mij bemestende tijd
mijn voertuig vore en trog

(Lucebert)

L'instance de la lettre

© Annika von Hausswolff


désolée, Capitaine Fracasse
je ne crois
qu'à ce que je vois, si

vous me dites rose
je vois des cochons
pas de romantisme

ni d'éléphants!
désolée, Capitaine
c'est mon côté cartésien

j'espère que tu m'aimes
e n c o r e

ta copine fragile,
Francine

(one of the) fifty ways to provide evidence for Always the mother

© Ira Golfman

ce que tout le monde soupçonne

© Wout Hoeboer

(retrospectieve Wout Hoeboer van 20.08 tot 31.10.10 in Verbeke Foundation, Kemzeke)



ce que tout le monde soupçonne

ça sert à rien c'est sûr mais ça serre

de bloem en het lint
de kleur van de bloem en het lint, gescheurd

de scheur in het lint en de man
de kern van de scheur in het licht en de man, vervangen

de bloem en het lint en de kern van de scheur en de man, vervangen

[Ève n'a vieilli ni grandi]

de naald en de knoop
het oog van de naald en de knoop, verward

de war in de knoop en de vrouw
de draad van de war in de hoop en de vrouw, verbannen

de naald en de knoop en de draad van de war en de vrouw, herboren

[Adam est mort depuis longtemps]

Sfinx (3)

© Alfred Stevens, De Parijse sfinx, 1878


claire et les bouche-trous en colère [pendant que papa chante piaf]

facial detail 1: pas besoin d'égos démesurés ici
facial detail 2: ravi de découvrir l'arythmie de la colère
facial detail 3: doute que c'est elle, la colère, la plus grande
facial detail 4: clair de lune [papa chante dali dalida]
facial detail 5: cerveau lent [lentement le cerf-volant revient]
facial detail 6: décision de décoiffer la langue des oreilles
facial detail 7: aérons à l'aise! aérons

[quand papa se tait] claire sait qu'il n'y a point de raison que seulement le sphinx ne bouge pas

Soulier XXXX (het plant zich voort, het heeft / pantoffels aan)

© Jan Meyer-Rogge


[Voor de uitwuif]


Neem nu de bundel Wuif de mussen uit. Geschreven door? Joke van Leeuwen. Vooraleer je één letter hebt gelezen, heb je al twee beesten. Van schoenen geen sprake, zelfs geen veters. Dieren zijn in. Tweevoetig, vierfüssig, gevleugeld, om het even, als het maar beest.

Mussen dus, die je spontaan (ik zie geen andere modus) uitwuift. Dat kan. 's Morgens bijvoorbeeld, bij het ontwaken: "Dag mus. Vlieg maar lekker uit. Vandaag wordt er niet geteld.". Of straks als het weer druilend herfst: "Hop mus, naar Africa! En tsjilp ze daar!". Maar je wuift uiteraard geen mus met laarzen uit. Schoeisel wuif je sowieso nooit uit. Je zegt niet 's avonds: "Dag laars, ga maar lekker stappen! Tot morgen, zo rond half acht!". Die uitgewipte schoen gaat zonder jou nergens heen. En toch ben ik vóór de lezing van van Leeuwens bundel vaag gespannen: met zo'n speelse tante wordt het qua schoenen vast wel wat.


[Terloops de uitwuif: .. ja! .. ja! .. 't ja ..]


[Na de uitwuif]


Het uitwuiven van 32 mussen viel schoeiselmatig wat mager uit, maar de schoenen die ik vond mogen er zijn. Van Leeuwen doorgrondt ondanks of misschien eerder dank zij haar speelsheid wat van tel is in dit krijtsteenleven: een thuis!


Een thuis, waar we schoenen van de voeten wippen. Mogen, kunnen ook: ".. Op avonden, luiken gesloten, de wereld / nog lang niet op orde, drie glazen, / een vierde, de schoenen als schepen / alleen op zeil, laat hij zich varen." (Thuis, 17)


Een thuis, waar we pantoffels van kamelenhaar dragen (Kameel in de stad, 24):

Op hoge poten loopt het dorp de stad in
dat het past. Het plant zich voort, het heeft
pantoffels aan en hoort motoren.

Geduld van eeuwen, van wie eens geboren uit
wie eens geboren uit wie eens geboren uit
wie door het zand moest van zijn dagen.

En door moet tussen gassen en geschreeuw.
Het snelle laat het trage voor, het blijvende:
de mooie wimpers en de bulten en de last.


En dan, die 't ja van 't wijfelgeval. In het laatste gedicht Hemeltje lief gaat "alles uit". Alles is alles, denk je dan: jas, broek, schoen. Onuitgesproken zit die schoen er dus in, maar schoeisel is schoeisel. Als je geen grens trekt, zit je voor je 't weet bij sokken met gestopte gaten. Hemeltje lief, 42, is overigens geen gedicht voor thuis.

Zeven mannen wachten daar, een
voor het haar, een voor de huid, een
voor als alles uit is, een voor de
klit, een voor de g, een
helpt met alles mee, een lacht
om wat gedacht wordt, levend.


(Joke van Leeuwen, Wuif de mussen uit, 2006)

Confrotento zonder vonk

© Jan Vanriet, Madonna, gesloten deuren


Op één of andere manier heeft schijnbaar ook de kunst om bevruchtend te wringen, bevreemden haar regels en wetmatigheden. Ik raak er niet wijs uit welke, maar deze kunst lijkt alvast (wat mij betreft) het bed te delen met het vermogen om te inspireren, een vitaliteit om de grens van das Unbehagen in der Kultur te overschrijden - voor even dan toch.

Zo is de confrontatie moderne/oude meesters - Jan Vanriet (tento Closing time) in mijn belevingswereld een parcours dat eerder vermoeit dan bevreemdt. Je verdwaalt als Alice in No man's land met een overspoelend teveel. De richtinggevende thema's, wel twintig, kan je vaak nauwelijks of niet in de verzamelde werken lezen. Ook de dialoog tussen de meesters en Vanriet kan je enkel aanhoren als een pasgeborene, hulpeloos peddelend in een taalbad waarin naakt geworpen. Je loopt (de wegwijzers volgend) van de ene naar de andere opstapeling van combinaties, maar inspirerend bevreemden doet het niet (in plaats van 'wat is dít', denk je verward 'wat nu weer!'). Onderdeel twintig heeft als thema Exit, een term die je uiteindelijk (ondanks alle inspanningen om je open te stellen) met vreugde omarmt. Maar waarom het niet elektriseerde: vraagteken.

De aanblik van drie Breitners en even zoveel Brusselmansen (wat een luxe!) kon de mentale uitputting na het doorlopen van de confrotento niet verzachten. Enkel nachtrust helpt dan - in mijn geval.


(tento Closing Time, nog tot 03.10.10 in KMSKA'pen)

(one of the) fifty ways to avoid numbers

© J. Parker Valentine, 2010