Tadeusz Kantor (1915 - dec.1990)

From the beginning, my
c r e d o was that art has never been and can never be a
representation of,
or a mirror held up to the reality of
life.
This primitive need
was upheld only by the dogmas of naturalism
and materialism.
Art is
an answer
to reality.
This imperative need to
provide an answer is probably
the very essence of the creative process.
The more tragic this reality is,
the stronger the “inner” dictate to
provide an answer,
to create
a “different” reality which is
f r e e, autonomous,
able to win a moral victory over
the other one,
and bring
spiritual dignity back into our time. …

As I have already stated,
the Other [reality] was not and was not supposed to be
a representation or
a reflection of reality.
Nor was it
a narrative or document
whose function would be to brand,
to indict and
call for questioning before the jury
and history.
This method of
putting together a performance,
which is used so frequently today
where there is unlimited freedom of speech,
was a l i e n to me.
I wanted something more.
I wanted to reach “deeper.” …

I want to state openly that
this need to create theatre
and visual arts,
which would be d i f f e r e n t
from the reality of political terror and
of police vigilance,
was grounded neither in a moral obligation
to create
a R e s i s t a n c e M o v e m e n t,
nor in feelings of p a t r i o t i s m,
nor in the h e r o i s m of the underground movement.
I do believe that this process of
creating a d i f f e r e n t,
o t h e r
reality, whose freedom is not
bound by the laws of any system of life,
or the act itself, which is like a Demiurge’s act
or a dream,
is the aim of art.
I keep stubbornly repeating this thought,
because I am suspicious that,
in the epoch of “the Spring of the Masses,”
and of the fight for political and economic freedom,
this notion of
the highest freedom
which is demanded
by art
will not be understood,
or even deemed necessary. …
Freedom in art
is a gift neither from
the politicians
nor the authorities.
Freedom is not bestowed
upon art by the authorities.
Freedom exists inside of us.
We have to fight for freedom
within ourselves,
in our most intimate interior,
in our solitude,
in our suffering.
It is the most delicate domain,
the domain of the soul and spirit.


Tadeusz Kantor, from the Beginning My Credo Was… (1990), in: Further On, Nothing: Tadeusz Kantor’s Theatre, edited by Michal Kobialka, University of Minnesota Press, 2009

Soulier 59 (en die daar schreeuwt help alsof het iets zou helpen, 110)

© Philip Guston

in het hoofdletterloze zesde zintuig, opgelet IK ZAL ME NIET LATEN BEETNEMEN (12), misschien is het alleen als BEELD bedoeld (54), ben ik blootvoets (9), is hij blootvoets (13), is zij blootvoets, de dame zonder schoenen (8) en schudden we blootvoets de handen (11), dan verschijnen de gebeurtenissen in een nieuw licht [partout] en worden natte schoenen weer aangetrokken (40), hangen gardesoldaten van de flanken van hun paarden, groeien uit de zadels [en] drijven de spitsen van hun laarzen naar ons de aarde tegemoet (42), waar leven en eigendom bedreigd worden vallen alle verschillen weg [partout], dobyhal had een slang gevangen, hij vilde ze en spijkerde het vel op de plank die hij op zolder zette om het daar te laten drogen, weintraub draaide wat om zijn hoge rekstok en zei: wil je er schoenen van laten maken (49), de gebeurtenissen verschijnen in een nieuw licht [partout], zijn benen zetten stappen, zijn zolen voelden weerstand, bestanddelen van de straat op bijna wiskundige wijze, afstand, orde, druk uitoefenend, verwaarloosden zijn schoenzolen, kunstmatige hoornhuid, de asfaltbedekking van zijn levensweg, die nu deze straat was, voor een bepaald percentage (67), helemaal in de stijl van de eeuwwisseling [partout], een verre stad, waar de hoge torens hun lange schaduwen werpen en de eenzame burgers hun grof geschoeide voeten op een plaveisel werpen dat zelden vernieuwd nu een beeld van algemene troosteloosheid voor ons uitbreidt, leidt, zich uitstrekt (70), moe drinkt goldenberg resten uit drie kommen, haalt het spaarboekje uit de vuile was, steekt de tandenborstel achter zijn oor, legt de zeep in zijn schoen, naait munten in zijn broeksriem, vult z'n broekzakken met slaappoeder en giet een paar herinneringen uit in de vuilnisemmer (89), vooraan het gezicht, zoals men zegt, daaronder, beneden, een verdieping, een mijn, éénzeventig later wiebelen de zolen op de voeten, de voeten op de benen, het komt naar boven, het komt dichtbij, terug, daar zijn de tenen en bepalen de richting door het leer van de schoenen, verkommerde wegwijzers (93), dan verschijnen de gebeurtenissen in een nieuw licht [partout], de rode krijgers trekken zich terug, hun blanke bloed rent wild door hun aders, hun plompe mocassins vernielen het gras van de savanne (96), de benen van de vader huppelen voor de verstarde benen van de zoon, dit beest met vier poten op die veel te enge schoenen, en boven weerklinkt de stem, de te luide stem van de vader, pathetisch afgezwakt (111), helemaal in de stijl van de eeuwwisseling [partout] staat het water in mijn schoenen, grote bloemen ontploffen in de wolken, .. het zweet loopt in mijn schoenen (127), ik zink, ik hang, de lucht is om me heen, mijn voeten hangen in mijn schoenen (129)

in het zesde zintuig, hoofdletterloos, op enkele uitzonderingen na (LEGT, ik leg, jij legt, wij liggen in de zon, EEN GOED, sterk, krachtig, ONTWIKKELDE BORST, ten eerste, ten tweede en ten, VOOR JOU, franz goldenberg, meerderjarig, staatsburger, GEWICHT IN DE SCHAAL (25)), in dat zesde zintuig, het mooiste boek dat ik ooit las, geen betekenaar als vijgenblad, wel een natte zwembroek (11), broodsoep (16, 104), een stuk brood (25), een half roggenbrood (19, 32), very basic, en niet minder dan 13 paar schoenen.

plots onderbreek je, verander je van richting, gaat daar naar toe terwijl niets dat verantwoordt, waar je niets te zoeken hebt, en je vindt wat je nodig hebt (99), ja, een nieuwe hypothese: hoe herme[s]tischer het boek, hoe minder schoenen en zichtbare schaamte, hoe basaler het brood, tenzij de gebeurtenissen herhaaldelijk in een ander licht verschijnen, in dat geval stijgt het aantal schoenen exponentieel - helemaal in de stijl van de eeuwwisseling

(konrad bayer, het zesde zintuig, vertaling Erik de Smedt (2001 [1985-1996])

Betsy in the Fridge

(eleven of the) fifty ways to make a two seconds sculpture

(the deadpan world of Harrison and Wood)

Translucence of fine porcelain

(..) When I was young art was a vehicle that created anxiety and insecurity. (..) The first thing you have to do is to develop a personal iconography [beeld] and vocabulary [woord]. This vocabulary let you control physiology [lichaam] and the secretions that take place within the body. There is a sense of power that comes from being able to create some effects, some intellectual and physical reactions. (..) What art is able to do ? People talk about aesthetics, but at the end of the day, art is a vehicle of acceptance. First you accept yourself. Eventually you accept others (..)

(Hoe Jeff Koons kunst, of misschien beter zichzelf, beschrijft met de woorden : angst, controle en aanvaarding)







he breaks the silence

and yet he hesitates. half unwilling

something comes to the mind
it is something about something

the sea

to ask
where is the sea he asks

where is the shore
he fears as the devil

himself his
cleverness

we move, we move, the mass of the people
moves is he trying to escape ? to enter ?

(George Oppen, 'Artist', uit : New Collected Poems, 2008)

In de knip

© Herta Müller / Carl Hanser Verlag
ook te beluisteren via lyrikline
en vanavond live in Flagey

Leave me as I leave you

Trailer van de derouterende video-installatie Beijing holiday [Honetschläger - Mudam, Luxembourg]. Niet om in hokjes en doosjes te steken, donders nee.

Un homme debout ne se couche que pour mourir (Léo Ferré)

"Het ontroerende lamento No more chains, geen kettingen meer, van Ali Haurand is levenskreet en jammerklacht ineen. En als zodanig een treffende uiting van wat de Fransen zomaar omschrijven als La condition humaine, het menselijk tekort, oftewel het ultieme conflict dat ieder mens met vrijheidsdrang en ambities gedwongen is om uit te vechten op het slagveld van zijn leven. Met de erinyen, de schikgodinnen van het lot. Geen sterveling zal het van die erinyen ooit kunnen winnen, geen mens zal het slagveld ooit als overwinnaar mogen verlaten. De mens krijgt al zijn tekorten en beperkingen – net als alle andere dieren in de schepping die in worsteling leven met de natuur – terug in het gezicht geworpen. En dat steekt. Dat steekt. Maar net als de gekastijde geleerde Abelard die op brute wijze van zijn geliefde Heloïse werd gescheiden, maar zijn smart in prachtige liefdesbrieven wist om te zetten, kunnen ook wij misschien op andere manier de krachten tegemoet treden die ons toch wel zullen verpletteren. We kunnen zingen, dromen, musiceren, we kunnen wellicht juist kracht en waardigheid vinden door onze zwakheid te bekennen, zeggend dat we niet strijden op hoop van overwinning, opdat we niet overwonnen worden. Gelukkig de mensen die het menselijk tekort om kunnen zetten in prachtige kunst, lyriek, proza of muziek. Of in een majestueus lamento zoals No more chains, geen kettingen meer. No more chains. Je kunt het lied opvatten als een trage dans van rammelende kettingen die leenheer tijd ons om de enkels heeft geslagen en die we van ons af willen schudden. Je kunt het opvatten als het lijflied van een landloze pachter op het land, als een treurzang van een diep maar nooit gestild verlangen, als het scherzo van trots en wendbaarheid. Als syncopische deun van virtuositeit, van een onvermoeibare vitaliteit, als een tastende ballade van contemplatie en gevoeligheid, als de beebop van ambitie en het druivensap der gramschap, en triomf, als het trommelvliestergende gebrul en gebonk van de donder. Als de geladen stilte voor de storm of in het oog van de orkaan, als de balsemende klanken voor een schraler schraler schraler schraler schraler wordende ziel. No more chains. Geen kettingen meer. Het is het lied van William Shakespeare’s Where there’s a will there’s a play – en waar een spel is, klinken stemmen, instrumenten, snaren, die hun melodieën spelen waarin vast weer de tonen van hét lied zijn te herkennen. No More Chains. Het is het lied van de schimpscheutende Tijl, de Uylenspiegelende, kwinkslaande Uyl die zijn kont toont aan de kwezels. Het is de lokroep van Alfred J. Prufrock, de liefde die zijn schuchterheid leert verbergen achter het verschalken van een perzik. Het is het lied van pulque en puls, van pizzi en cato. Het is het lied van Mozart en van Verdi en van bluejazz en piano, piano. Piano. Het is het lied van Da Ponte en Boíto, van salsa en duende. Het is het lied van duizend-en-een maten en van duizend-en-een nachten. Het is het lied van Miles en van Cole, van Chet en van Sheherazade. Het is het lied van huilen en schreeuwen en fluisteren en praten. Het is het lied van mensen en vrouwen, en van minnen en haten. Het is het lied van vreugde en kreten, van speeksel en tranen. Het is het lied van de doodlopende steegjes en van statige lanen. Het is het lied van hemel en aarde, van de leeuw en de ram. Het is het lied van bodem en water, van adem en brand. Het is het lied van de hals en van de enkel, van ketting en van band. Het is het lied van Mohammed Ali en van Abba, het lied van alibi en van Alibaba. Het is het lied van verbeelding en van weelde, van Sturm und Drang. Het is het lied van zigeuners en van zieners en van junkies aan de rand. Het is het lied van broeders in bloed en van alles aan de kant. Het is het lied van Tonio Kröger, en van Thomas Mann. Het is het lied van Dizzy en jazzy, en van, van. Ali Haurand"

(Dichters dansen niet, No more chains)

schritte sprung (Konrad Bayer)

stappen sprong

stappen gaan rechts gaan zijns weegs gaan in de zon gaan ver gaan de bocht in gaan met de voeten gaan over het gras gaan door het bos gaan omhoog gaan voor gaan ongeveer een kilometer gaan om vast te stellen gaan achter een spoor aan gaan tussen mensen gaan onder bomen gaan in de hitte gaan aan de kant gaan een stuk weg gaan weg gaan zonder te spreken gaan aan de hand gaan in een richting gaan op straat gaan nog altijd gaan heen gaan terug gaan niet gaan verder gaan opeens LOPEN

stappen en stemmen en geluiden en slechte lucht en snel en naar voren en geroep en lichten en ogen toe en verder en klapperen en daar en nu en in deze richting en hop en op de buik en met de handen en met de benen en met het hele lichaam en voorwaarts en opgelet en al en erover en hoewel en weer en minder en meer en op handen en voeten en op de knieën en boven en wie en beneden en opeens en eindelijk

stappen of stemmen of geluiden of snel of geroep of ogen toe of verder of daar of nu of hop of op de buik of met de handen of met de voeten of met het hele lichaam of opgelet of erover of weer of meer of boven of opeens of eindelijk

stappen en ging en rechts en ging en weg en ging en zon en ging en ver en ging en bocht en ging en voeten en ging en gras en ging en door en ging en omhoog en ging en voor en ging en ongeveer en ging en om en ging en snel en ging en spoor en ging en na en ging en weg en ging en mensen en ging en onder en ging en hitte en ging en kant en ging en weg en ging en spreken en ging en hand en ging en richting en ging en straat en ging en altijd en ging en heen en ging en terug en ging en niet en ging en verder en ging en opeens LOPEN

stappen ja stemmen ja snel ja ogen toe ja verder ja daar ja hop ja op de buik ja met de handen ja met de benen ja opgelet ja al ja erover ja weer ja boven ja beneden ja opeens ja eindelijk

S P R O N G

(schritte sprung van Konrad Bayer, vertaling Erik de Smedt)

Somehow (Childish)

© Billy Childish

La moindre des choses

Et encore, si vous voulez.

Au cours de l'été 1995 pensionnaires et soignants de la clinique psychiatrique de La Borde préparent la pièce de théâtre qu'ils joueront le 15 août. Au fil des répétitions, le film retrace la vie à La Borde, celle de tous les jours, les petits riens, la solitude et la fatigue, mais aussi les moments de gaieté, l'humour, et l'attention profonde que chacun porte à l'autre.

(woe 10.02.10 om 20u30 in Campo Victoria, Gent)

Kahlo y su mundo

Packing VI (a terrible beauty)

Packing III (unless / soul clap its hands & sing)

Packing (o my back my back my back)

Why not sneeze ?

© Marcel Duchamp, Why not sneeze, Rose Sélavy ?



"Deze kleine kooi zit vol suikerklontjes, maar de suikerklontjes zijn van marmer en als je de kooi optilt, verbaas je je erover hoe zwaar hij is. De thermometer dient om de temperatuur van het marmer aan te geven"

(Marcel Duchamp, Moreel Duchamp, 1973, 295)

A form that accommodates the mess

© Ruben Ochoa



"What I am saying does not mean that there will henceforth be no form in art. It only means that there will be new form and that this form will be of such a type that it admits the chaos and does not try to say that the chaos is really something else. To find a form that accommodates the mess, that is the task of the artist now" (Samuel Beckett)

Pirouette, voilà

Génie incommunicable met één been in de wereld

[uz podpolja]


(geïnspireerd op Hoort Maurice die van binnen sist)

Caput III